Quy định về hạn sử dụng khi nhập khẩu thực phẩm Thái Lan: cần nắm gì?

Hạn sử dụng trên nhãn: thông tin bắt buộc, không phải tuỳ chọn

Theo quy định về nhãn hàng hoá tại Việt Nam, thực phẩm bao gói sẵn khi lưu hành phải thể hiện hạn sử dụng rõ ràng. Với hàng nhập khẩu, nhãn gốc tiếng Thái thường đã có ngày sản xuất (MFG) và hạn dùng (EXP hoặc BBE), nhưng khi đưa về Việt Nam bạn còn phải dán **nhãn phụ tiếng Việt** với các nội dung bắt buộc, trong đó có hạn sử dụng.

Một số điểm cần để ý:

• **Cách ghi ngày của Thái có thể khác.** Một số sản phẩm in năm theo Phật lịch (lệch 543 năm so với dương lịch). Nhìn thấy năm 25xx thì đừng hoảng, hãy quy đổi trước khi kết luận.
• **Thứ tự ngày tháng.** Có hàng ghi ngày/tháng/năm, có hàng ghi tháng/năm. Nhãn phụ phải ghi đúng với nhãn gốc, không tự suy ra.
• **Vị trí in.** Hạn dùng nhiều khi in ở đáy lon, mép gói hoặc nắp chai. Khi kiểm hàng phải lật từng mẫu.

Đây là phần tham khảo theo nguyên tắc chung. Quy định chi tiết về nhãn có thể được sửa đổi, vì vậy bạn nên kiểm tra lại văn bản hiện hành của Bộ Y tế, Bộ Công Thương hoặc hỏi đơn vị làm thủ tục hải quan trước khi in nhãn phụ số lượng lớn.

Hải quan và cơ quan kiểm tra nhìn vào hạn sử dụng như thế nào

Khi nhập chính ngạch, thực phẩm thường phải qua kiểm tra an toàn thực phẩm nhà nước tuỳ nhóm hàng, bên cạnh thủ tục hải quan thông thường. Trong quá trình này, hạn sử dụng là một trong những thông tin được đối chiếu giữa **chứng từ, nhãn và hàng thực tế**.

Những tình huống hay gặp:

• Hồ sơ tự công bố hoặc đăng ký bản công bố ghi thời hạn sử dụng một kiểu, nhưng nhãn thực tế lại khác. Sự không khớp này dễ khiến hồ sơ bị yêu cầu giải trình.
• Hàng về cảng đã quá hạn hoặc sắp hết hạn do vận chuyển lâu, lưu kho chờ thủ tục. Lô hàng như vậy có thể không được thông quan hoặc không thể đưa ra thị trường.
• Nhãn phụ ghi hạn sử dụng không trùng với nhãn gốc, hoặc thiếu hẳn.

Việc phân loại thực phẩm nào phải tự công bố, nhóm nào phải đăng ký, và cơ quan nào kiểm tra phụ thuộc vào từng nhóm sản phẩm. Thông tin này thay đổi theo thời gian, nên mình luôn khuyên bạn hỏi lại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Công Thương hoặc đơn vị dịch vụ hải quan cho đúng mã hàng của bạn. Đừng dựa vào kinh nghiệm của người khác với một mặt hàng khác.

Tự đặt ngưỡng hạn sử dụng còn lại trước khi đặt hàng

Ngoài quy định, có một chuyện còn quan trọng hơn với người bán: **hạn dùng còn lại bao nhiêu khi hàng đến tay khách**. Pháp luật yêu cầu hàng còn hạn khi lưu hành, nhưng hàng còn hạn ngắn thì rất khó bán, nhất là trên Shopee hay TikTok Shop, nơi khách hay đánh giá xấu nếu nhận hàng cận date.

Cách nhiều người bán làm (tham khảo):

• Đặt ngưỡng tối thiểu theo tỷ lệ, ví dụ hàng phải còn trên một nửa hoặc trên hai phần ba tổng hạn dùng khi xuất kho ở Thái.
• Ghi rõ ngưỡng này trong đơn đặt hàng hoặc tin nhắn xác nhận với nhà cung cấp.
• Yêu cầu ảnh chụp hạn dùng trên thùng và trên từng gói mẫu trước khi thanh toán phần còn lại.

Với nhóm hàng hạn dùng ngắn như bánh tươi, sữa, đồ uống không chất bảo quản, ngưỡng này càng phải chặt. Với nhóm hạn dài như mì gói Thái, gia vị khô hay trái cây sấy Thái, bạn có nhiều dư địa hơn nhưng vẫn cần tính thời gian vận chuyển, chờ thông quan và thời gian nằm kho của chính bạn. Một quy tắc đơn giản: cộng hết các khoảng thời gian đó, rồi xem phần hạn còn lại có đủ để bán hết lô không.

Mỗi nhóm thực phẩm Thái có câu chuyện hạn dùng riêng

Không phải thực phẩm Thái nào cũng giống nhau. Dưới đây là cách nhìn theo nhóm, giúp bạn lên kế hoạch nhập phù hợp:

• **Mì, gia vị, nước chấm:** hạn dùng thường dài, dễ bảo quản. Rủi ro chính là nhập quá nhiều một lúc rồi bán chậm, hàng dần thành cận date trong kho.
• **Snack, bánh kẹo, rong biển:** hạn trung bình, dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm và nhiệt độ. Bao bì bị phồng, xẹp hoặc ẩm là dấu hiệu cần kiểm tra kỹ.
• **Trái cây sấy, đồ khô:** cần để ý độ ẩm, đường và cách đóng gói. Hàng đóng gói lại ở chợ thường có thông tin hạn dùng không rõ ràng.
• **Cà phê, trà, đồ uống pha sẵn:** nhóm cà phê và trà Thái dạng gói có hạn khá dài, nhưng đồ uống đóng chai, hộp có hạn ngắn hơn và nặng, chi phí vận chuyển cao.
• **Sữa, đồ tươi, đồ đông lạnh:** hạn ngắn, cần chuỗi lạnh. Người mới không nên bắt đầu với nhóm này.

Nếu mới làm, hãy bắt đầu từ nhóm hạn dài, dễ bảo quản để làm quen với quy trình, rồi mới mở rộng sang nhóm khó.

Lỗi người mới hay mắc với hạn sử dụng

Đây là những lỗi mình thấy lặp đi lặp lại ở các shop mới nhập hàng Thái:

• **Tin lời 'date xa' mà không xem ảnh.** Hãy yêu cầu ảnh chụp rõ hạn dùng trên thùng và trên sản phẩm, đúng lô sẽ giao.
• **Mua hàng xả kho giá rẻ.** Hàng rẻ bất thường thường là hàng cận date. Không phải lúc nào cũng xấu, nhưng bạn phải biết trước và có kế hoạch bán nhanh.
• **Không ghi hạn dùng vào file quản lý kho.** Khi hàng về nhiều lô, nếu không theo dõi, bạn dễ bán lô mới trước và để lô cũ hết hạn trong kho.
• **Dán nhãn phụ sai hạn.** Một lỗi đánh máy cũng có thể biến cả lô thành hàng vi phạm nhãn.
• **Bỏ qua thời gian chờ thông quan.** Hàng nằm cảng thêm vài tuần là chuyện có thể xảy ra, nhất là khi thiếu giấy tờ.

Cảnh báo thêm: đừng bao giờ tẩy, in đè hay sửa hạn sử dụng. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng tới sức khoẻ người dùng và uy tín của chính bạn. Hàng gần hết hạn thì xử lý minh bạch, ví dụ bán giảm giá có ghi rõ, hoặc huỷ theo quy định.

Chọn nguồn hàng giúp kiểm soát hạn dùng tốt hơn

Nguồn hàng ảnh hưởng trực tiếp tới việc bạn kiểm soát được hạn sử dụng hay không. Mỗi kênh có ưu nhược riêng:

• **Chợ sỉ và đại siêu thị ở Bangkok (ví dụ Makro):** bạn tự xem được hàng, nhưng khó có chứng từ để nhập chính ngạch và hàng có thể đến từ nhiều lô khác nhau.
• **Dịch vụ order hộ:** tiện, nhưng bạn phụ thuộc vào người mua hộ trong việc soi hạn dùng. Cần thoả thuận rõ ngưỡng hạn và ảnh chụp trước khi gửi.
• **Nhà phân phối hàng Thái chính hãng:** ví dụ ThaiNex làm việc với nhà sản xuất và nhà phân phối chính thức, có thể trao đổi về lô hàng và chứng từ theo từng mặt hàng khi đặt hàng. Phù hợp khi bạn cần nhập chính ngạch đều đặn.
• **Sàn B2B kết nối nhà máy:** như THAIMOST, nơi bạn gửi yêu cầu báo giá tới nhiều nhà cung cấp và so sánh điều kiện, rồi tự thẩm định.

Dù chọn kênh nào, hãy đưa ngưỡng hạn dùng còn lại vào ngay từ lúc hỏi giá. Nhà cung cấp làm việc nghiêm túc sẽ trả lời rõ ràng; nếu bên nào né câu hỏi này, đó là tín hiệu để bạn cân nhắc lại.