Bao bì đóng gói hàng Thái vận chuyển: chọn thế nào để không vỡ?

Hàng hỏng ở khúc nào trên đường về, chứ không phải trên xe

Nhiều người nghĩ hàng vỡ là do nhà xe chạy ẩu. Thực tế, phần lớn hư hỏng xảy ra ở những điểm bốc xếp và trung chuyển, nơi thùng hàng được quăng, xoay, đặt chồng và kéo trên mặt sàn.

Một thùng hàng đi đường bộ từ Bangkok về Việt Nam thường qua tay nhiều lượt: người bán xếp hàng vào bao, dịch vụ gom nhận và dồn thùng tại kho ở Thái, bốc lên xe tải, hạ xuống tại kho biên giới, bốc lên xe khác, hạ tại kho ở Việt Nam, rồi tách lẻ giao cho từng chủ hàng. Mỗi lượt là một lần thùng của bạn chịu lực.

Hai lực gây hỏng nhiều nhất là lực nén từ trên xuống khi hàng xếp chồng, và lực xóc theo chiều ngang khi xe chạy đường dài. Lực nén làm móp hộp giấy, bẹp nắp chai và bục bao mềm. Lực xóc làm các món trong thùng va vào nhau, và chính cái khoảng rỗng trong thùng mới là nguyên nhân, không phải cú xóc.

Mấy chỗ dễ hỏng nhất theo kinh nghiệm chung của người gom hàng: - Góc và cạnh thùng, nơi chịu lực khi thùng bị kéo trượt - Mặt trên thùng, nếu thùng xếp dưới cùng của chồng hàng - Nắp chai dạng bơm và vòi phun, dễ bị ấn bung làm chảy ruột - Hộp giấy của mỹ phẩm, móp là mất giá bán dù sản phẩm còn nguyên

Hiểu được điều này thì cách đóng gói sẽ khác: mục tiêu không phải bọc thật nhiều lớp, mà là không để khoảng rỗng, phân tán lực ra khỏi điểm yếu, và giữ cho mặt yếu nhất của sản phẩm không hướng ra ngoài thùng.

Chia hàng theo nhóm rủi ro trước khi nghĩ tới vật liệu

Đóng gói đại trà cho cả thùng là cách tốn tiền mà vẫn hỏng. Mình thường chia hàng Thái thành năm nhóm, mỗi nhóm có một kiểu hỏng riêng.

Nhóm thủy tinh và sứ: chai nước hoa, lọ serum thủy tinh, hũ kem. Kiểu hỏng là nứt và vỡ. Nhóm này cần bọc riêng từng món và không được tiếp xúc trực tiếp với nhau hay với vách thùng.

Nhóm chất lỏng và kem: sữa tắm, dầu gội, nước giặt, kem dưỡng. Kiểu hỏng là rò và bục nắp. Cái đáng lo không phải một chai chảy, mà là nó làm hỏng cả thùng hàng xung quanh, nên nhóm này phải được cách ly.

Nhóm thảo dược Thái Lan như dầu gió, cao xoa, thuốc hít: chai nhỏ, nắp xoáy, dễ bật và bay mùi. Hỏng một chai là cả thùng nhiễm mùi, snack trong cùng thùng coi như không bán được.

Nhóm snack và thực phẩm: bánh, rong biển, mì. Kiểu hỏng là bẹp và bung túi. Nhóm này nhẹ nhưng chiếm thể tích, và không được xếp dưới hàng nặng.

Nhóm có vỏ hộp giấy, trong đó có nhiều mỹ phẩm và thực phẩm chức năng Thái Lan: sản phẩm bên trong có thể còn nguyên nhưng hộp móp là mất giá, nhất là khi bạn bán trên sàn và khách chụp ảnh phản hồi.

Cách làm đơn giản: trước khi đóng, bày hàng ra và dán nhãn tạm cho từng nhóm, rồi mới quyết định vật liệu và sơ đồ xếp thùng. Mất mười lăm phút nhưng giảm hỏng rõ rệt.

Bộ vật liệu cần có và cách dùng cho đúng việc

Không cần nhiều loại vật liệu, nhưng dùng sai chỗ thì tốn mà vẫn hỏng. Đây là bộ cơ bản và việc của từng loại.

• Xốp hơi: bọc từng món dễ vỡ. Cuốn ít nhất hai vòng và quan trọng là bọc kín cả nắp, vì nắp là điểm hỏng số một
• Màng bọc thực phẩm hoặc màng PE quấn: quấn miệng chai trước khi đóng nắp lại, để nếu nắp bị ấn thì ruột vẫn không chảy ra
• Túi zip hoặc túi nylon dày: mỗi chai chất lỏng một túi riêng, buộc kín. Đây là lớp cứu cả thùng khi có một chai rò
• Giấy vụn, xốp hạt hoặc túi khí chèn: lấp hết khoảng rỗng. Lắc thùng mà còn nghe tiếng là chưa đủ
• Bìa carton tấm: lót đáy, lót nắp và chia tầng giữa các lớp hàng
• Băng keo trong bản rộng: dán đáy và nắp thùng kiểu chữ H
• Dây đai nhựa: với thùng nặng, đai hai vòng vuông góc

Với hàng thủy tinh, cách hiệu quả là bọc xốp hơi rồi đặt vào giữa thùng, bao quanh bằng hàng mềm như quần áo hay snack. Đừng để món thủy tinh nào nằm sát vách hoặc sát góc thùng.

Với chất lỏng, trình tự nên là: quấn màng miệng chai, đóng nắp, cho vào túi zip riêng, buộc kín, rồi mới xếp vào thùng và chèn kín. Nếu thùng có nhiều chai chất lỏng, dựng đứng tất cả theo một chiều và chèn chặt để chúng không nằm ngang trong quá trình xóc.

Một lưu ý riêng: hàng dạng bình phun, bình áp lực hoặc sản phẩm có cồn thường thuộc nhóm bị hạn chế hoặc có quy định riêng khi vận chuyển, nhất là đường hàng không. Hỏi rõ đơn vị vận chuyển của bạn trước khi gom, đừng để tới lúc hàng bị giữ lại mới biết.

Xếp thùng, niêm và đánh dấu: phần mất ít thời gian nhất mà hiệu quả nhất

Đóng gói từng món tốt rồi nhưng xếp thùng sai thì vẫn hỏng. Có vài nguyên tắc rất cơ bản mà hay bị bỏ qua khi làm gấp.

Nặng xuống dưới, nhẹ lên trên. Mì, nước giặt, chai lớn nằm tầng đáy; snack, hộp giấy, hàng mỏng nằm tầng trên. Giữa các tầng lót một tấm bìa carton để lực nén không truyền thẳng từ tầng trên xuống món bên dưới.

Đừng chọn thùng quá to. Thùng to thì phải chèn nhiều, nặng hơn, tốn cước và vẫn dễ móp giữa thân. Thùng vừa khít với lượng hàng, chèn đủ, là chắc nhất. Ngược lại cũng đừng nhồi căng tới mức thùng phồng ra, vì thùng phồng không chịu được xếp chồng.

Dán băng keo kiểu chữ H ở cả đáy và nắp: một đường dọc giữa khe, hai đường ngang hai đầu. Thùng nặng thì đai thêm hai vòng vuông góc.

Ghi bên ngoài thùng những thông tin bạn sẽ cần khi hàng về: - Mã thùng và tên bạn, trùng với mã trong danh sách hàng - Số thùng trên tổng, ví dụ thùng 2 trong 5 - Ghi chú hàng dễ vỡ và chiều đặt thùng, viết cả tiếng Thái nếu được - Tóm tắt nội dung thùng để không phải mở hết thùng khi tìm một món

Và việc quan trọng nhất: chụp ảnh. Chụp từng nhóm hàng trước khi đóng, chụp thùng khi đã xếp xong chưa dán nắp, chụp thùng đã niêm, chụp cả cân nặng nếu có. Khi có hàng hỏng và cần khiếu nại với dịch vụ vận chuyển, bộ ảnh này là thứ duy nhất nói thay bạn được.

Lỗi người mới hay mắc

Đây là những lỗi mình thấy lặp lại nhiều nhất ở người mới gom hàng, và phần lớn đều là lỗi tiết kiệm sai chỗ.

• Tin vào thùng của người bán. Hộp carton mỏng từ chợ sỉ được thiết kế để mang về nhà, không phải để đi nhiều trăm cây số và bị xếp chồng. Đóng lại vào thùng của mình
• Trộn chất lỏng với snack trong cùng một thùng mà không cách ly. Một chai rò là mất cả thùng, chứ không mất một chai
• Để nguyên nắp bơm và vòi phun chìa ra. Những nắp này ấn là bung, nên phải tháo hoặc chèn bảo vệ riêng
• Không lấp khoảng rỗng vì nghĩ hàng đã bọc kỹ. Món bọc kỹ mà di chuyển trong thùng vẫn va vào nhau suốt hành trình
• Bọc thật nhiều xốp hơi nhưng không gia cố đáy thùng. Đáy bục thì bọc bao nhiêu cũng vô nghĩa
• Gom hàng cận hạn sử dụng vì giá tốt. Hàng về tới nơi còn ít thời gian bán, đóng gói hoàn hảo cũng không cứu được
• Không ghi mã thùng và không chụp ảnh. Lúc thiếu hàng hoặc hỏng hàng thì không có cơ sở nào để nói chuyện
• Nghĩ rằng đóng gói thay được giấy tờ. Hàng mỹ phẩm và thực phẩm nhập về bán cần hồ sơ theo quy định, đóng gói đẹp không giúp gì khi bị kiểm tra

Về giấy tờ, mỹ phẩm nhập khẩu phải được công bố với cơ quan quản lý trước khi lưu hành, thực phẩm thì tùy nhóm mà tự công bố hoặc đăng ký, và nhãn phụ tiếng Việt là bắt buộc. Quy định có thay đổi theo thời gian nên bạn kiểm tra lại với Cục Quản lý Dược, Bộ Công Thương hoặc đơn vị thông quan của mình. Nếu không muốn tự xử lý phần này ở lô đầu, mua qua nhà phân phối hàng Thái chính hãng hoặc đơn vị đã có sẵn chứng từ theo mặt hàng là một hướng đáng cân nhắc.

Chốt trước với nguồn hàng và nhà vận chuyển, đừng chốt sau

Phần lớn tranh chấp về hàng hỏng xảy ra vì không ai nói trước ai chịu việc gì. Mình thường thống nhất mấy điểm sau trước khi chuyển tiền.

Với nguồn hàng ở Thái: - Hàng được đóng thế nào khi giao cho dịch vụ gom, có bọc riêng từng món hay chỉ cho vào bao - Có nhận đóng gói tăng cường nếu mình yêu cầu hay không - Có chụp ảnh hàng trước khi giao cho dịch vụ không - Với mỹ phẩm và thực phẩm, có cung cấp được chứng từ theo từng mặt hàng không. Đây là câu hỏi nên đặt sớm, vì nó quyết định bạn nhập chính ngạch được hay không

Với đơn vị vận chuyển: - Nhóm hàng nào họ không nhận hoặc nhận có điều kiện, ví dụ chất lỏng, bình phun, hàng có cồn - Có đóng gói lại tại kho hay không, và nếu có thì ai trả phí - Chính sách khi hàng hỏng, cần bộ ảnh và chứng từ gì, khai báo giá trị thế nào - Hàng của bạn có bị xếp chồng dưới hàng nặng hay không

Với hàng giá trị cao, cân nhắc tách thành thùng nhỏ nhiều hơn thay vì dồn một thùng lớn. Cước có thể nhích lên, nhưng nếu một thùng gặp sự cố thì bạn không mất cả lô.

Cuối cùng, hãy ghi lại tỷ lệ hàng hỏng theo từng nguồn và từng tuyến vận chuyển sau mỗi lô. Sau ba bốn lô, bạn sẽ thấy rõ nguồn nào đóng hàng tử tế và tuyến nào hay hỏng, rồi quyết định dựa trên số của chính mình. Người bán nào cũng nói hàng mình đóng kỹ, kể cả nhà cung cấp Thái Lan đã xác minh, nhưng chỉ bảng theo dõi của bạn mới nói đúng.